قبرستان اسرار آمیز در شمال ایران (عکس)

قبرستان اسرار آمیز در شمال ایران    (عکس)

پرشیا دایجست - گورستان سفید چاه متعلق به قرن 14 تا 16 میلادی در شمال ایران با سنگ قبرهای محرابی شکل و نقوش نمادین روی آن یکی از کهن ترین و اسرارآمیزترین گورستان های مسلمانان است که به باور مردم محلی خاک سفیدش نمی‌گذارد اجساد مردگان پوسیده شود.

قبرستانی در قلب تاریخ استان مازندران در شمال ایران و در روستای سفیدچاه واقع شده که مربوط به دوره تیموریان قرن 14 تا 16 میلادی است و احتمالا یکی از قدیمی ترین قبرستان های مسلمانان در ایران و جهان است.

در گورستان تاریخی سفید چاه دو چیز بیش از همه جلب توجه می‌کند یکی حضور بالغ بر 15 تا 20 هزار قطعه سنگ خاکستری رنگ و دیگری نقوش نمادین فراوانی که در حواشی و پشت سنگ‌های بالایی و روی سنگ‌های زیر پا قرار دارد، نقوشی که احتمالا نشان دهنده پیشه متوفی بوده است.

کارشناسان می گویند کهن‌ترین سنگ قبر به دست آمده در این گورستان مربوط به زمان حکمرانی تیموریان در این مناطق است، طبق بررسی‌های انجام شده اغلب سنگ مزار سفیدچاه متعلق به قرون 15 و 16 میلادی است..

 در مرکز روستای سفیدچاه درنزدیکی قبرستان نیز مقبره امامزادگان منصور، ابراهیم و رحمان از فرزندان امام موسی کاظم (ع) از امامان معصوم شیعه قرار دارد و در مقبره صندوقی است که بر اساس بررسی‌های تاریخی قدمت آن به سال 15 میلادی می‌رسد.

 بنا به آخرین یافته ها تا کنون قدیمی‌ترین سنگ مزار به دست آمده در این گورستان مربوط به سال 1430 میلادی است و با توجه به اینکه گورستان در حوزه آبریز منطقه "نکا" قرار دارد، احتمال می رود، سنگ‌های قدیمی تری در زیر لایه‌های آبرفتی پنهان شده باشند.

وجود 15 تا 20 هزار سنگ قبر ایستاده و نقوش نمادین حکاکی شده بر روی آنها که اکثرا از نوع ریشه‌دار و محرابی است نکات جالب توجه این گورستان است؛ کارشناسان می گویند در اینجا غالبا برای هر متوفی دو سنگ مزار یکی برای بالای سر و دیگری پایین پا قرار می گرفته است.

سنگ‌های قدیمی متعلق به اوایل عصر تیموری در این گورستان معمولا دارای تزئینات ساده از گل و برگ اسلیمی و نقوش محرابی شکل است و سنگ قبرهای اواخر عصر تیموری در کنار نقوش زیبا کتیبه‌هایی شامل صلوات کبیر، آیات قرآنی و بعضا شعر در سنگ بالای سر دارد. سنگ قبرهایی که متلق به دوره صفوی و قرن 16 به بعد است از نظر نقوش و زیبایی متنوع تر هستند و تزئیناتی با نماد خورشید و گل‌های چندپر بر آن دیده می شود.

یکی دیگر از عوامل جذابیت این گورستان اما نقوش نمادینی است که نشانگر حرفه متوفی بوده؛ نقوشی که بر اساس باور به معاد و سیر تحول و تطور اندیشه زندگی پس از مرگ در میان ایرانیان بر سنگ مزار حک می شده است.

نقوش هندسی سنگ های گورستان سفید چاه از دایره، مربع و مثلث تشکیل شده که این تصاویر هندسی نمادهایی ازعناصر مهمی چون زندگی و رستاخیز پس از مرگ در باور ایرانیان است. همچنین در بین نقوش، نقش شانه دوطرفه برای خانم‌ها و شانه یک‌طرف برای آقایان علاوه برنشانه جنسیت متوفی به معنی آراستگی در پیش یزدان در روز رستاخیز حک شده است.

باور مردم محلی از گذشته این بوده است که خاکِ سفید این قبرستان، اجساد را از پوسیدگی حفظ می کند؛ با این حال کارشناسان می گویند از آنجا که این منطقه از دیگر مناطق مازندران آب و هوایی خشک‌تر دارد و رطوبت در آن پایین است احتمالا این امر باعث می شود اجساد دیرتر از بین بروند.

 این گورستان در سال 2000 میلادی به ‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت میراث فرهنگی رسیده است.

عکاس: سید وحید حسینی/ آنا، غلامرضا رضایی آغوزگله

نظرات

captcha Refresh

به این مطلب امتیاز دهید

تعداد کل امتیازات این مطلب 0

مطالب مرتبط