چهارشنبه سوری، چهارشنبه آتش

چهارشنبه سوری، چهارشنبه آتش
کد مطلب : N-1059 تاریخ : 1396/12/22 - 11:04

پرشیادایجست – ما ایرانی ها پیشینه کهنی در برپایی جشن داشته ایم  و چهارشنبه سوری یکی از جشن های باستانی ایرانیان است که بر اساس آتش شکل گرفته و پیش درآمدی بر نوروز است.

چه بسیار از جشن های ایرانی که در مسیر تاریخ به دست فراموشی سپرده شده و از یادها رفته اند.اما چهارشنبه سوری،  چهارشنبه آخر سال، چهارشنبه ای ست که طبق آیین های باستان ایرانی مردم در این شب آتشی بزرگ فراهم می کنند که گاهی تا طلوع صبح روشن می ماند.  در این شب، مردم  از روی آتش می پرند و با گفتن سرخی تو از من ، زردی من از تو، بیماری ها، سرگردانی ها و غمهایشان را به آتش می دهند و آتش در عوض گرمی و سرخی ش را به آنها هدیه می دهد.

 در شاهنامه فردوسی هم بیت هایی درباره این جشن آتش آمده و مشخص است که قدمتش به سالیان خیلی دور می رسد. بسیاری، ریشه چهارشنبه سوری را در گذشتن سیاوش از آتش می دانند. آنگاه که کیکاووس شاه،  اثبات بی گناهی سیاوش را به آتش می سپارد که اگر گناهکار است بسوزاندش و اگر بی گناه، برهاند که سیاوش ، زنده و استوار از آتش رد می شود. این اتفاق و آزمایش عبور از آتش در بهرام شید (سه شنبه) آخر سال روى داده بود و از چهارشنبه تا ناهید شید (جمعه یا آدینه) جشن ملى اعلام شد و در سراسر کشور پهناور ایران به فرمان کیکاووس سورچرانى و شادمانى برقرار شد و از آن پس به یاد عبور سرفرازانه سیاوش از آتش همواره ایرانیان واپسین شبانه بهرام شید (سه شنبه شب) را به یاد سیاوش و پاکى او با پریدن از روى آتش جشن مى گیرند. 
 

اما در ایران، یکی از رسم های این شب، قاشق زنی ست. در این رسم دختران و پسران چادری سر کرده و چهره خود را می‌پوشانند و به خانه همسایگان خود می‌روند و همسایه از شنیدن صدای قاشقی که به کاسه می‌خورد، بیرون می‌آید و در کاسه‌های آنان آجیل و شیرینی می ریزند.

چهارشنبه سوری در شهرهای ایران

 در شهرهای مختلف ایران، درباره شب چهارشنبه سوری آیین های مختلفی دارند. مردان و زنان شیرازی معتقدند که اگر در شب چهارشنبه سوری در آب مزار سعدی شست وشو کنند در سال جدید بیمار نخواهند شد و به همین جهت ازدحام عجیبی در این شب، اطراف قنات شکل می‌گیرد.

در گیلان، در شب چهارشنبه سوری، مردم گیلان،  خاکسترهای شب چهارشنبه سوری را چهارشنبه صبح پای درختان می‌ریزند و معتقدند که این گونه درخت ها بارور می‌شوند. دختران دم بخت را هم با جارو می‌زنند و از خانه بیرون می‌کنند به این امید که بختشان باز شود.

مردم مازندران در شب چهارشنبه سوری آش چهل گیاه می‌پزند که نشان از دوا و درمان دارد.

در استان مرکزی، پسران دم بخت،  از روی پشت بام خانه دخترها، شال خود را به پایین می‌اندازند و دختران در گوشه شال، تخمه و شیرینی می‌پیچند و این رسم شال‌اندازی نام می‌گیرد.

در آذربایجان، سنتی به نام «شال ساللاماق» هست که به صورت ناشناس شال خود را وارد خانه همسایگان کرده و آجیل و شیرینی جمع می‌کنند که تقریبا شبیه به قاشق زنی ست.

در مغان، مردم پیش از طلوع آفتاب روز چهارشنبه، دسته جمعی به کنار رودخانه می‌روند، آتشی بر می‌افروزند و جوانان در آنجا به سوارکاری می‌پردازند و هنگام بازگشت، زنان ظرف‌هایشان را از آب رودخانه پر می‌ کنند و به خانه می‌آورند و آب آن را به دور و برخانه می پاشند.

در خراسان، مراسم کوزه شکستن به این شکل است که درون کوزه های قدیمی مقدار نمک که علامت شور بختی است و مقداری ذغال که علامت سیاه بختی است و یک سکه کم ارزش پول می‌ریزند و تمام افراد خانواده آن را به دور سر می چرخانند و آخرین نفر کوزه را از پشت بام به کوچه پرت می‌کند.

بوشهری‌ها پس از آتش افروزی در خانه‌ هایشان و پریدن از روی آن، باقایق از روی آب می‌گذرند و معتقدند با این کار نحسی این شب از بین می‌رود.

در لرستان، هیزم‌ها را به هفت دسته تقسیم می‌کنند و با فاصله‌های مشخصی در یک ردیف می‌چینند و دسته ها را آتش می‌زنند.

در کردستان  پس از شادی و پایکوبی ، زمان برگشتن به خانه، هرکسی مقداری سنگریزه جمع می‌کند و به پشت سر خود نگاه نمی‌کند و سنگریزه را از روی شانه به عقب پرتاب می‌کند و بدین ترتیب بلا و آفت را از خود دور می‌سازد.

در اصفهان، آتش افروختن در معابر، کوزه شکستن، فالگوش ایستادن ، گره‌گشایی و سایر مراسم چهارشنبه سوری متداول است. در اصفهان چهارشنبه سوری را "چهارشنبه سرخی" نیز می گویند.

نظرات

captcha Refresh

به این مطلب امتیاز دهید

تعداد کل امتیازات این مطلب 0

مطالب مرتبط